De overgang. Je hebt het vast bij je eigen moeder gezien. Nu ben je zelf aan de beurt en realiseer je je hoe weinig je van de overgang weet. Maar kennis is macht!

Tja, de overgang. Veel van ons hebben het bij onze moeders gezien. Het is de reden dat ze bijna letterlijk in de ventilatoren hingen en de reden van plotselinge en onverklaarbare huilbuien. Nu ben je misschien (bijna) zelf aan de beurt en realiseer je je hoe weinig je eigenlijk van de overgang weet. Wat je wel weet is, is dat nachtzweten, huisartsen met gebrek aan begrip en vaginale droogte niet echt klinken als een feest.

Maar kennis is nog altijd macht! Ooit wordt er vast een hack ontdekt hoe je de overgang probleemloos kunt laten verlopen, maar tot die tijd moeten we roeien met de riemen, of hormoontherapieën, die we hebben en proberen zoveel mogelijk te weten te komen over deze nieuwe fase in het leven van iedereen met eierstokken.

Alles over de overgang en menopauze

Wat is de overgang en menopauze?

De overgang, is een periode in het leven van een vrouw van ongeveer 45 tot 55 jaar, waarin de menstruatiecyclus permanent stopt. In dit stadium stoppen de eierstokken met het afgeven van eicellen en het produceren van oestradiol, een vrouwelijk geslachtshormoon. Dit betekent dat een vrouw niet langer vruchtbaar is. De menopauze is de allerlaatste menstruatie. Wanneer de overgang begint, duurt het gemiddeld 4 jaar voor de menopauze bereikt is, maar dit varieert van 1 tot 10 jaar. Vrouwen die roken zullen de menopauze sneller bereiken.

Tegenwoordig kun je zelfs met een test bepalen of je de menopauze hebt bereikt. Dit is meestal wanneer je een heel jaar geen menstruatie of spotting hebt gehad. Afhankelijk van uw medische geschiedenis en uw symptomen, kunt u ook bloedtesten ondergaan om andere onderliggende aandoeningen uit te sluiten en een menopauze-diagnose te bevestigen. Zodra een vrouw de menopauze nadert, komt ze in de perimenopauze. De perimenopauze is de periode voor de menopauze waarin de menstruatie verandert. Tijdens de perimenopauze kun je nog steeds ovuleren, dus je kunt nog steeds hartstikke zwanger worden, zelfs als je een maand of langer een menstruatie hebt gemist.

Wat zijn de symptomen?

Veel vrouwen in de overgang ervaren fysieke, emotionele en psychologische veranderingen. Bij iedereen is dit anders, maar enkele van de meest voorkomende symptomen zijn onder meer zwaardere, lichtere of minder frequente menstruaties, nachtelijk zweten en opvliegers. Opvliegers zijn aanvallen van extreme hitte in het bovenlichaam. Sommige vrouwen kunnen ook aanvallen van angst en depressie ervaren.

Kunnen de symptomen behandeld worden?

Als je symptomen ernstig zijn en uw kwaliteit van leven verminderen, kan hormoontherapie een effectieve behandeling zijn. Hormonale substitutietherapie (HST) is een behandeling om de symptomen van de menopauze te verlichten, zoals nachtelijk zweten, opvliegers en vaginale atrofie. Dit laatste betekent het dunner worden van de wanden van de vagina veroorzaakt door een verminderd oestrogeen.

Er zijn twee soorten HST behandelingen. Een gecombineerde HST vervangt de twee belangrijkste hormonen die je eierstokken niet meer produceren; oestrogeen en progestageen. Omdat progestageen beschermt tegen baarmoederkanker, wordt deze behandeling aangeboden aan mensen die hun baarmoeder nog hebben. Een andere optie is een HST behandeling met alleen oestrogeen. Dit is bedoeld voor mensen bij wie de baarmoeder is verwijderd.



Een HST behandeling kan cyclisch (regelmatig) zijn of continu, afhankelijk van of je je in de vroege stadia van de overgang bevindt of al een tijd symptomen hebt. Normaal gesproken kan je met HST beginnen zodra je symptomen van de menopauze begint te ervaren. Het kan op verschillende manieren worden toegediend, waaronder tabletten, huidpleisters en gels. Zodra de symptomen zijn verdwenen, kunt je de dosis geleidelijk verlagen en de hormonen afbouwen. Check bij je zorgverzekeraar, bijvoorbeeld zorgverzekeraar De Friesland, of deze behandeling vergoed kan worden.

Actief blijven, ontspanningstechnieken beoefenen, een gezond eetpatroon en dit aanvullen met calcium, vitamine D en magnesium, kunnen ook helpen bij het beheersen van milde symptomen.

Wat is een vervroegde menopauze?

Sommige vrouwen komen al vroeg in de overgang, voordat ze 45 jaar worden. In sommige gevallen wordt dit veroorzaakt door een operatie, genen, bepaalde gezondheidsproblemen zoals auto-immuunziekten en behandeling tegen kanker. De oorzaak kan echter niet altijd worden vastgesteld.

Premature Ovariële Insufficiëntie (POI)

Premature Ovariële Insufficiëntie (POI) treedt op wanneer de eierstokken van een vrouw niet meer functioneren voordat ze de 40 heeft bereikt, wat betekent dat ze geen vrouwelijk geslachtshormoon produceren of regelmatig eicellen afgeven. In tegenstelling tot de vervroegde menopauze kunnen sommige vrouwen met POI nog steeds gewoon een menstruatie hebben en in sommige gevallen ook zwanger worden.

Er zijn heus ook wel voordelen

Hoewel het een vreemde tijd kan zijn voor vrouwen die door de overgang gaan, gaat het vanaf nu echt niet alleen maar bergafwaarts. Net als elk ander moment in je leven, zoals voor het eerst ongesteld worden en je 18e verjaardag, is ook dit een belangrijke mijlpaal. De waarde van deze mijlpaal is echt niet minder omdat je ouder bent.

Er zijn echt voordelen aan deze nieuwe periode in je leven, alleen wordt dit vaak minder gedeeld. Seks met je partner zonder ook maar even aan anticonceptie te hoeven denken? Kom maar op met die menopauze! Een witte broek dragen, zonder bang te hoeven zijn dat de ‘Dag van de Onafhankelijke Eicel’ ineens is aangebroken? Yes, please! Ouder worden is een voorrecht en je mag trots zijn dat je dit hebt bereikt!